Brede welvaart leren met een serious game
Provincie Zuid-Holland speelt het Grote Brede Welvaartspel.
Brede welvaart staat in vrijwel elk coalitieakkoord en in zo'n beetje elke beleidsvisie. In de praktijk komt het lastig van de grond. Want hoe weeg je wonen, mobiliteit, gezondheid en natuur tegen elkaar af in een vergadering die toch al te vol zit? En hoe leg je die afweging vervolgens uit aan bestuurders, raadsleden en inwoners die allemaal hun eigen voorkeur meebrengen? Theorie en trainingen helpen daar wel iets bij, maar nooit genoeg. Mensen leren brede welvaart pas écht als ze het zelf doen. Dat is precies waar een serious game zijn werk doet.
Waarom brede welvaart in de praktijk zo ingewikkeld is
In de kern vraagt brede welvaart om denken in verbanden. Niet één probleem oplossen en doorlopen, maar zien hoe een keuze in het ene domein doorwerkt in een ander. Een windpark levert energie en raakt tegelijk de leefomgeving. Woningbouw lost een tekort op en verandert mobiliteit, voorzieningen en sociale samenhang. Een gezondheidsmaatregel kost vandaag geld en levert pas over tien jaar iets op in productiviteit en zorgkosten.
Dat soort afwegingen leer je niet uit een rapport. Je moet het ondervinden, met collega's, in echte tijd, met de spanning van een keuze die je niet kunt terugdraaien. Pas dan zakt het in.
Wat een serious game eigenlijk doet
Een serious game brengt zo'n complex vraagstuk terug tot iets dat overzichtelijk is, zonder de complexiteit eruit te halen. Spelers krijgen een rol, een budget en een dossier vol informatie. Ze kiezen, onderhandelen en verdedigen hun beslissingen, terwijl andere spelers reageren en het scenario om hen heen verandert.
Wat zo'n spelomgeving bijzonder maakt, is de veiligheid die hij biedt. Iemand die in zijn eigen vergadering nooit zou zeggen "ik begrijp deze afweging niet", stelt die vraag wel als hij wethouder is van een fictieve stad. Mensen durven te experimenteren, te falen en daarvan te leren. Na afloop volgt de vertaalslag naar de eigen organisatie en eigen dossiers, en daar zit de waarde van de training.
Platform Laakdam: een fictieve wereld voor echte vraagstukken
Waai ontwikkelde Platform Laakdam in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Op het platform staat een wereld die lijkt op Nederland zonder het te zijn. Laakdam is een fictieve stad in de fictieve provincie Laak. In diezelfde provincie liggen ook de stad Heemster en het stadsdeel Heemsterpoort, met hun eigen wijken, bewoners en spanningen. Realistisch genoeg om herkenbaar te zijn, fictief genoeg om vrijuit te oefenen.
De casussen op het platform sluiten aan op echte opgaven uit de publieke sector. Energietransitie, woningbouw, mobiliteit, leefbaarheid, zorg, sociaal beleid. Wat in een gemiddelde gemeente of regio op de agenda staat, komt langs in een vorm waar spelers ook werkelijk iets mee kunnen. Ze nemen de rol van bestuurder, beleidsadviseur, raadslid of inwoner en moeten met hun keuzes scoren op de twaalf dimensies van brede welvaart, zoals een echte bestuurlijke aanpak dat ook zou doen.
Er zijn verschillende varianten beschikbaar. Een introductiesessie van drie uur werkt prima voor een eerste kennismaking. Een trainingsdagdeel past bij teams die snel meters willen maken. En het ontwikkeltraject van acht sessies is bedoeld voor organisaties die hun manier van werken echt willen veranderen.
Voor wie deze training werkt
Platform Laakdam is ontwikkeld voor mensen die in de praktijk werken aan brede welvaart en complexe maatschappelijke opgaven. Beleidsadviseurs bij ministeries, provincies, gemeenten en waterschappen vinden er hun eigen werk in terug. Voor managers en programmaleiders bij uitvoeringsorganisaties is het een manier om hun team een stap verder te brengen in integraal werken. Directies zetten het in om hun organisatie voor te bereiden op een nieuwe manier van werken. En innovatiecoaches zien het als een werkvorm die daadwerkelijk gedrag en denken raakt.
Ook bestuurders en raadsleden spelen mee. Voor hen is er een aparte bestuurdersvariant die binnen een vergadering van twee uur past, zodat de drempel laag blijft.
Hoe je begint
Brede welvaart leer je het beste door het te doen. Een serious game brengt theorie, praktijk en reflectie samen in één sessie, en spelers nemen die ervaring mee terug naar hun eigen dossiers. Dat is waar een training in beweging overgaat.
Lees ook: Energietransitie oefenen met een serious game, Raadsleden en brede welvaart en Wat is een serious game?.
Wil je weten welke variant past bij jouw organisatie? Bekijk de varianten van Platform Laakdam of neem contact op met Waai.
