AI duikt in vrijwel elke sector op, en de wereld van serious gaming is geen uitzondering. Sommige aanbieders maken er een nieuw verkoopargument van. Andere doen er nuchter mee wat past. En sommige opdrachtgevers vragen zich af of het hun keuze voor een werkvorm moet veranderen.
Voor directies, innovatiecoaches en programmaverantwoordelijken die hier voor staan, is het zinvol om scherp te kijken. Waar voegt AI iets toe in serious gaming? Waar verandert er niets? En waar moet je oppassen voor een vorm zonder substantie?
Waar AI iets toevoegt
De duidelijkste toepassing van AI in serious gaming zit in het maken van adaptieve scenario's. Een spel met een onderliggend model kan met behulp van AI sneller en flexibeler reageren op de keuzes van spelers. Wat vroeger uren ontwerp kostte aan vertakkingen, kan nu met de juiste opzet door een AI worden gegenereerd binnen het kader dat de ontwerper vooraf heeft afgebakend.
Een tweede toepassing zit in de rol van personages die geen menselijke speler zijn. Een fictieve burger, een fictieve directeur of een fictieve journalist kan met behulp van een taalmodel reageren op wat spelers zeggen of doen. Daarmee wordt een spel rijker, vooral in scenario's waar de echte interactie tussen alle relevante partijen anders moeilijk te organiseren is.
Een derde toepassing zit in de voorbereiding. AI kan helpen bij het sneller maken van rollenkaarten, scenario's, dossiers en achtergronden, mits er een goede ontwerper de eindredactie doet. Voor maatwerktrajecten scheelt dat substantieel in doorlooptijd.
Waar AI niets verandert
De kern van een serious game blijft mensenwerk. Het ontwerp van de leeropgave, de keuze voor rollen en spanning, de spelleiding en de reflectie zijn niet vervangbaar door techniek. Een AI kan geen team verlegen krijgen om de juiste vragen te stellen, geen ongemakkelijke stilte hanteren en geen aansluiting maken op de werkpraktijk van een specifieke organisatie. Wie dat probeert te automatiseren, levert een vorm zonder substantie.
Daarnaast verandert AI niets aan de fundamentele werking van leren door doen. Mensen leren in een veilige spelomgeving omdat ze daar dingen kunnen proberen die in hun eigen werk te risicovol zijn. Of de scenario's door een mens of door AI zijn opgezet, doet voor die werking niet ter zake.
Waar je voor moet oppassen
In de markt duiken al aanbieders op die een chatbot een serious game noemen. Een mooi gesprek tussen een speler en een taalmodel is geen serious game. Het mist de groepsdynamiek, de rollen tegenover elkaar, de spelleider en de vertaalslag naar de werkpraktijk. Dat is een mooi instrument voor een ander doel, niet een serious game.
Bij grotere aanbestedingen is het verstandig om te vragen waar AI in een aanbod precies werk doet. Een goede aanbieder kan dat helder uitleggen. Een minder goede aanbieder gebruikt het als label op iets wat het niet is.
Hoe Waai hiermee werkt
Waai gebruikt AI waar het de kwaliteit van het spel werkelijk verhoogt. In adaptieve scenario's, in fictieve personages, in de voorbereiding van trajecten. We blijven daarbij investeren in mensen die het ontwerp, de spelleiding en de reflectie verzorgen. Want dat is waar de waarde voor de opdrachtgever ontstaat.
Lees ook: Wat is een serious game?, Het effect van een serious game meten en Wat goede serious games gemeen hebben.
Wil je sparren over de inzet van AI in een specifiek traject of programma? Neem contact op met Waai.
