Een goed gespeelde sessie levert energie op, gespreksstof en het gevoel dat er iets is gebeurd. Voor een opdrachtgever is dat fijn maar niet genoeg. Zeker bij een investering in een traject of een organisatiebreed instrument is de vraag terecht. Wat levert dit nou eigenlijk op? En hoe meet je dat zonder de werkvorm te beschadigen?
Het meten van het effect van een serious game is een eigen vak. Het verschilt van het meten van een training, omdat het leereffect niet in een toets ligt maar in gedrag en in gesprek. Voor projectleiders, HRD-verantwoordelijken en directies is het goed om te weten welke vormen van meten werken en welke alleen voor de buhne zijn.
Wat je niet wilt meten
Een tevredenheidsmeting na een sessie levert vrijwel altijd een hoog cijfer op. Dat zegt iets, maar niet wat een opdrachtgever wil weten. Mensen vonden het leuk. Of nuttig. Of inspirerend. Daar bouw je geen ontwikkeltraject op. Een toets over de inhoud werkt ook niet, want het doel van de sessie was niet om feiten te onthouden maar om denken en gedrag in beweging te brengen.
Wat dus niet werkt is meten met instrumenten die voor een training zijn ontworpen. Wat wel werkt is meten op de effecten waar het spel voor bedoeld was.
Wat je wel kunt meten
Drie soorten meetbare effecten lenen zich goed voor een serious game. Ten eerste leereffecten in vocabulaire en denkraam. Welke woorden gebruikt het team nu voor afwegingen die ze eerder anders benoemden? Welke nieuwe vragen stellen ze aan elkaar? Een korte voor- en nameting in een interview of een kort survey vangt dat goed op.
Ten tweede gedragseffecten in vergaderingen en overlegmomenten. Welke gespreksonderwerpen komen vaker op tafel? Welke beslissingsroutes worden anders gevolgd? Een observatie door een meeluisterende collega of een lichte vorm van gesprekanalyse maakt dat zichtbaar.
Ten derde organisatie-effecten in resultaten en signalen. Welke risico's worden eerder gemeld? Welke samenwerkingen ontstaan spontaan? Welke programma's lopen sneller? Dat soort effecten worden vaak pas op iets langere termijn zichtbaar en vragen om een lichte vorm van langetermijnmeting.
Wat een goed evaluatieontwerp doet
Een goed ontwerp combineert deze drie lagen en maakt vooraf expliciet wat het succescriterium is. Daarbij hoort een eerlijk gesprek over wat het spel wel en niet kan doen. Een sessie van twee uur verandert geen cultuur. Een traject van acht sessies kan dat wel, maar alleen als de organisatie eromheen meebeweegt.
Daarnaast hoort bij een goede meting dat de spelleiders en de opdrachtgever niet zelf de hoofdrechter zijn. Een externe partij die observeert en interviewt levert eerlijker informatie op dan een vragenlijst aan deelnemers.
Hoe Waai dit aanpakt
Waai biedt bij grotere trajecten een evaluatieontwerp op maat. Dat begint met een gesprek over wat de organisatie wil bereiken en hoe dat is af te lezen aan vocabulaire, gedrag en resultaat. Daarna ontwerpen we lichte meetinstrumenten die meelopen met het traject in plaats van het te bezwaren.
Lees ook: De rol van de spelleider, Serious game of klassieke training? en Wat goede serious games gemeen hebben.
Wil je voor jouw traject een gesprek over evaluatie en effect? Neem contact op met Waai.
