Bij elk serious game is er een spelleider. Soms staat hij vooraan, soms loopt hij rond, soms zit hij bewust naar de zijkant. Maar zonder hem of haar werkt het spel niet, of veel minder. Dat verbaast veel opdrachtgevers. Het spel is toch het instrument? De inhoud staat toch op de kaarten? Het scenario draait toch zelf?
Ja en nee. De vorm doet veel werk. De rolverdeling, het ritme, de mechanieken. Maar de werkelijke waarde van een sessie ontstaat in hoe het spel wordt geleid. En dat is een vak.
Wat een spelleider doet
Een spelleider opent de ruimte. Hij of zij maakt vanaf de eerste minuut duidelijk wat dit is, wat het niet is en hoe de groep er met elkaar mee omgaat. Dat lijkt klein maar het bepaalt of mensen zich durven inzetten. Wie de toon van een sessie verkeerd zet, krijgt een groep met de handrem erop. Wie hem goed zet, krijgt mensen die binnen tien minuten beginnen te spelen alsof ze het al jaren doen.
Tijdens het spel houdt een goede spelleider tegelijkertijd drie dingen in de gaten. Het tempo van het spel. De dynamiek in de groep. En de aansluiting op het doel van de opdrachtgever. Hij of zij maakt onderscheid tussen ruis en signaal, kiest het juiste moment om te interveniëren en weet wanneer juist niet ingrijpen het beste antwoord is. Daar zit de stille kant van het werk.
Waar de reflectie wordt gemaakt
Na een spelronde of aan het einde van de sessie komt de reflectie. Dat is het moment waarop ervaring wordt vertaald naar inzicht. Een matige spelleider laat hier gaten vallen. Hij stelt vragen die niemand prikkelen, vat te snel samen of legt zijn eigen conclusies op. Een goede spelleider doet het anders. Hij of zij stelt vragen die spelers laten denken vanuit hun eigen ervaring, brengt verschillen tussen perspectieven naar boven en helpt het team naar afspraken die in hun eigen werk doorwerken.
In die reflectie zit veel van de waarde die een opdrachtgever betaalt. En het is de plek waar het verschil tussen een leuke sessie en een echte interventie wordt gemaakt.
Wat een spelleider onderscheidt
Goede spelleiders hebben een aantal dingen gemeen. Ze hebben inhoudelijk verstand van de wereld waarin hun spelers werken. Ze kunnen zonder voorbereiding inhaken op iets wat in de groep gebeurt. Ze houden de inhoud serieus zonder zichzelf te serieus te nemen. Ze geven ruimte zonder zich te verschuilen. En ze weten dat hun rol een instrument is, geen optreden.
Bij Waai werken we bewust met spelleiders die deze combinatie hebben. Vaak werken ze in combinatie met een adviseur die de aansluiting op de organisatie bewaakt.
Wanneer je een eigen spelleider opleidt
Voor organisaties die een spel intern willen blijven inzetten, is een eigen spelleider een goede investering. Dat vraagt om een opleidingstraject van enkele dagen, gevolgd door ervaring opdoen onder begeleiding. Waai biedt deze opleiding aan voor de spellen die we leveren.
Lees ook: Een veilige leeromgeving creëren, Wat goede serious games gemeen hebben en Wat is een serious game eigenlijk?.
Wil je sparren over de inzet van een externe spelleider of de opleiding van eigen spelleiders? Neem contact op met Waai.
