Weerbaarheid is geen toekomstig thema meer. Het is een onderwerp dat in elke directiekamer, bij ieder waterschap, op iedere ministeriële agenda en in iedere uitvoeringsorganisatie aandacht vraagt. Cyberaanvallen, geopolitieke instabiliteit, leveringszekerheid, energievoorziening, AI-aangedreven disinformatie, klimaatdrukte, ondermijning. Het lijstje is langer dan vijf jaar geleden, en het wordt niet korter.
Voor directies, security officers, BCM-verantwoordelijken en risicomanagers in de publieke sector is daarmee een vraagstuk ontstaan dat zich niet laat oplossen met een plan in een la. Weerbaarheid moet geoefend zijn voordat de verstoring komt. En dat oefenen vraagt om een vorm die aansluit bij hoe een organisatie daadwerkelijk werkt.
Wat weerbaarheid in deze tijd vraagt
Een goede crisisorganisatie heeft draaiboeken. Een goede risicomanager heeft een register. Een goede CISO heeft een NIS2-implementatie en een scenarioplanning. Dat zijn waardevolle instrumenten en geen van alle vervangbaar. Maar geen van alle laat een organisatie merken hoe haar mensen handelen als het er werkelijk op aankomt.
Weerbaarheid blijkt uit gedrag. Of leidinggevenden onder spanning helder communiceren. Of teams elkaar opzoeken als netwerken uitvallen. Of informatie sneller landt bij wie het moet weten dan bij wie het wil weten. Of bestuurders weten waar hun beslissingsruimte ophoudt en die van een ander begint. Dat gedrag wordt niet getoetst door een plan te lezen, maar door het te oefenen.
Wat een serious game hier inbrengt
Een serious game over weerbaarheid plaatst een team in een scenario dat oncomfortabel maar voorstelbaar is. Een storing die de primaire systemen platlegt. Een hybride aanval die zich over dagen ontvouwt. Een politieke gebeurtenis die de organisatie raakt. Een leveringsketen die plotseling stokt. Iedere keuze die spelers maken heeft gevolgen die zich in volgende ronden afspelen.
Wat zo'n sessie laat zien is van een ander soort dan een audit. Geen score, geen rapport, wel een ervaring. Welke vragen worden te laat gesteld. Wie neemt verantwoordelijkheid en wie ontwijkt. Welke kennis blijkt opeens cruciaal en bij wie zit die. Welke procedure houdt geen stand zodra de werkelijkheid afwijkt van het scenario waarvoor hij was geschreven. En vooral, wat moeten we als organisatie nu doen om dat structureel anders aan te pakken.
Voor wie deze vorm werkt
Een weerbaarheids-spel past bij directies, MT's, BCM-teams, CISO-teams, crisisorganisaties, programmamanagementteams en bestuurlijke gremia. In ministeries, uitvoeringsorganisaties, provincies, waterschappen, gemeenten, netbeheerders, ziekenhuizen, vervoerders en kennisinstellingen. Het werkt zowel op tactisch als bestuurlijk niveau, met scenario's die zijn afgestemd op de specifieke organisatie.
Het werkt het beste wanneer een organisatie weerbaarheid serieus wil nemen voorbij de plicht van een plan. Niet omdat een toezichthouder erom vraagt, maar omdat het bestuur de organisatie er sterker uit wil zien komen.
Hoe je begint
Waai ontwerpt weerbaarheids-spellen op maat. Het ontwerp start met een gesprek over wat de organisatie verstaat onder weerbaarheid en welk gedrag ze wil zien. Daarna komen de scenario's, de rollen en de leeropbrengst.
Lees ook: Crisisoefening met een serious game, Sterke en zwakke plekken in je organisatie in kaart en Weerbaar bestuur: voorbereiden op het ondenkbare.
Wil je sparren over weerbaarheid in jouw organisatie? Neem contact op met Waai.
