Wat een serious game is, begrijp je het snelst aan de hand van voorbeelden. Hieronder staan tien spellen die we maakten en die nu gespeeld worden. Ze lopen uiteen van een kaartspel van anderhalf uur tot een digitale simulatie met AI-personages. Bij elk spel staat voor wie het is, hoe het werkt en wat spelers ervan meenemen.
1. Het Brede Welvaartspel: beleidsmakers besturen een stad
Dit spel ontwikkelden we samen met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Spelers vormen het bestuur van de fictieve stad Laakdam, een vestingstad met ruim driehonderdduizend inwoners, woningnood en mobiliteit onder druk. Ze wegen keuzes over wonen, mobiliteit en leefomgeving tegen elkaar af, terwijl de politieke werkelijkheid onderweg verandert.
Honderden beleidsmakers bij het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen speelden het inmiddels. Het gesprek over brede welvaart begint daardoor bij een ervaring die iedereen aan tafel deelt.
Voor wie: beleidsmakers en gemengde groepen van 6 tot 16 spelers. Duur: ongeveer drie uur. Bekijk Het Brede Welvaartspel: Laakdam.
2. Provincie Laak: dezelfde afwegingen op provinciale schaal
In deze variant zoomt het spel uit naar de fictieve provincie Laak. Spelers krijgen opgaven rond mobiliteit, natuur, economie, veiligheid, ondermijning, verstedelijking en klimaat. Wat ze op het ene terrein winnen, kost ze ergens anders.
De provincies Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Brabant leidden eigen spelleiders op en spelen het spel nu zelfstandig. Helma Koninkx, senior concernstrateeg bij Provincie Utrecht: "Ik ken de provincie Laak nu goed, snap hoe de serious game is opgebouwd en weet hoe ik de spelers kan begeleiden."
Voor wie: directie, bestuur en beleidsteams van 8 tot 20 spelers. Duur: ongeveer drie uur. Bekijk Het Brede Welvaartspel: Provincie Laak.
3. De raadsledenvariant: oefenen voor de raadzaal
Samen met de Zuid-Holland Academie maakten we een politieke variant van Het Brede Welvaartspel. Raadsleden en wethouders besturen Laakdam en oefenen met de afwegingen die ze in de raadzaal onder tijdsdruk maken. Omdat de stad niet bestaat, verdedigt niemand zijn eigen dossier.
De gemeenteraad van Alphen aan den Rijn speelde het spel in september 2026 op de heidag, als start van de nieuwe raad. Cor de Groot, raadslid in Lisse, zei na een eerdere sessie: "De game voelt realistisch en dwingt je tot keuzes en compromissen."
Voor wie: raadsleden en wethouders. Duur: twee uur tot een dagdeel. Lees de cases.
4. Het Grote Formatiespel: een coalitie vormen voor het echt moet
Na de verkiezingen begint het pas. In dit onderhandelingsspel kruipen spelers in de rol van raadslid en proberen ze een coalitie te vormen. Programma's botsen, posities schuiven en een mooi ideaal is lastig overeind te houden zodra het concreet wordt.
Voor wie: raadsleden, fractievoorzitters en griffies, met 9 tot 25 spelers. Duur: ongeveer drie uur. Bekijk Het Grote Formatiespel voor Raadsleden.
5. De waterschapsvariant: waterbeheer en brede welvaart
Voor de Unie van Waterschappen schreven we een whitepaper over waterbeheer en brede welvaart. Daarna maakten we een eigen speelvariant van Het Grote Brede Welvaartspel. Waterveiligheid en waterkwaliteit staan centraal, in samenhang met wonen, landbouw, natuur en economie.
Voor wie: bestuurders en beleidsteams van waterschappen. Lees de case.
6. Heemsterpoort: sturen op brede welvaart in een stadsdeel
Een bestuurlijk team neemt beslissingen over wonen, mobiliteit, zorg en onderwijs in het fictieve stadsdeel Heemsterpoort. Het stadsdeel heeft drie wijken, elk met eigen opgaven. Een dashboard rekent door wat elke keuze doet op de twaalf dimensies van brede welvaart.
Voor wie: beleidsmedewerkers en bestuurders, met 6 tot 14 spelers. Duur: ongeveer tweeënhalf uur. Bekijk Het Brede Welvaartspel: Stadsdeel Heemsterpoort.
7. Particibeter: een wijk van het gas af, met bewoners
Een gemeente moet de fictieve Vlinderbuurt in vier jaar van het aardgas af krijgen. Twee teams zitten in aparte ruimtes. Team Gemeente heeft macht, geld en een goedgekeurd plan. Team Bewoners heeft eigen belangen en informatie die de gemeente niet kent. Een zandloper telt de jaren af. Doorduwen levert niets op en alles blokkeren ook niet: je wint alleen met een plan dat genoeg belangen dient.
Voor wie: bestuurders, beleidsadviseurs, projectleiders en raadsleden, ook samen met corporaties en bewoners. Duur: ongeveer twee uur. Bekijk Particibeter.
8. Zonningen: een digitale werkdag als beleidsadviseur
Zonningen speel je alleen, in de browser. Je bent de nieuwe beleidsadviseur van een middelgrote stad en hebt één werkdag om een advies te maken voor de raad. Je belt aan bij gezinnen en spreekt de huisarts, de wijkagent en de woonconsulent. De personages zijn AI-personages met een eigen verhaal en een eigen humeur. Aan het eind blijkt in de raadszaal of je advies op één mening steunt of op de hele stad.
Voor wie: beleidsadviseurs, programmamedewerkers en projectleiders. Duur: ongeveer een uur. Bekijk Zonningen.
9. Operatie Waakvlam: weerbaarheid oefenen op je eerste werkdag
Ook dit spel is digitaal. Het is je eerste dag bij de Meridiaan Groep en je bent daar undercover om kwetsbaarheden bloot te leggen. Het wifi-wachtwoord hangt naast de printer, de archiefdeur staat op een kier en een collega vertelt net te veel. Het spel gaat over phishing, deurbeleid, social engineering, ondermijning en crisis.
Werkvloer, professionals en bestuur spelen hetzelfde verhaal, ieder op het eigen niveau. Het spel telt tien levels van twee sessies van ongeveer achttien minuten.
Voor wie: elke organisatie waar mensen de eerste verdedigingslinie zijn. Bekijk Operatie Waakvlam.
10. Koerskaart: een team ontdekt welke koers het echt vaart
Koerskaart is een bordspel voor directies en managementteams. Spelers maken een reeks keuzes. Elke keuze stuurt ongemerkt richting een van vier koersen: consolideren, meebewegen, innoveren of vooruitvluchten. Pas aan het eind zien ze het hele plaatje en blijkt of de koers houdbaar is.
Koerskaart is een van de spellen die je zelf uit de doos kunt spelen. De andere zijn Roger Roger, do you copy over communicatie, Als je begrijpt wat ik bedoel over organisatietaal, Het kleine wegkijk spel over blinde vlekken, Projectverkenners voor projectteams en Strategische Strijders over koers houden.
Voor wie: teams van 5 tot 12 spelers. Duur: ongeveer twee uur. Bekijk Koerskaart.
Wat deze voorbeelden gemeen hebben
De tien spellen verschillen in vorm, duur en onderwerp. Drie dingen hebben ze gemeen.
Spelers maken zelf keuzes en merken direct wat die doen. Het spel speelt in een wereld die niet bestaat maar wel herkenbaar is, zodat iedereen vrijuit kan oefenen. En na het spelen volgt een gesprek over wat de ervaring betekent voor het eigen werk.
Meer over die kenmerken lees je in Wat goede serious games gemeen hebben.
Staat jouw vraagstuk er niet tussen?
Bekijk alle spellen of lees hoe we een serious game op maat maken. Je kunt ook een kennismaking plannen en je vraag voorleggen.
